Onderzoek in Nederland
In Nederland wordt er op slechts enkele locaties onderzoek gedaan naar de zomertortel.
In Zeeland vindt sinds 2018 onderzoek plaats naar het foerageergedrag, het landschapsgebruik en de trekroutes van onze zomertortels. Momenteel lopen er twee projecten op Walcheren: het ene is gericht op het verbeteren van het landschap voor broedende zomertortels, terwijl het andere een monitoringproject dat deze populatie nauwkeurig in beeld brengt. Hierbij wordt gekeken naar populatieveranderingen en wordt onderzocht hoeveel zomertortels er elk jaar naar Walcheren terugkeren. Meer informatie over deze projecten vindt u hieronder.
In Zuid-Holland is er een Zomertortelgroep (van Natuur- & Landschapsbescherming Goeree-Overflakkee - NLGO). Met een groep vrijwilligers onderhouden en initiëren zij bijvoederlocaties, voedselakkers en habitatherstel. Voor meer informatie over dit werk kunt u terecht op www.nlgo.nl/zomertortels.
Hoe meer we weten over de habitatvoorkeur van de zomertortel, hoe gerichter er maatregelen kunnen worden getroffen. Dit draagt bij aan een betere bescherming van de zomertortel in Nederland.
Zomertortel Populatie Monitoring op Walcheren
2025/2029
Dit monitoringsproject gebruikt kleurringen om elke zomertortel individueel herkenbaar te maken. Door vogels te voorzien van een geelgekleurde ring met zwarte letters, kunnen onderzoekers en vrijwilligers specifieke individuen op afstand identificeren zonder ze opnieuw te hoeven vangen. Dit onderzoek levert cruciale data op over de overlevingskansen van de vogels en hun 'plaatstrouw', oftewel de mate waarin ze elk jaar naar exact hetzelfde broedgebied in Zeeland terugkeren. Daarnaast helpt het project bij het in kaart brengen van het lokale landschapsgebruik en de populatieontwikkelingen in dit gebied.
Iedereen kan de codes aflezen en deze aanmelden. Door zoveel mogelijk waarnemingen te verzamelen, leert men de tortels in de eigen tuin of buurt beter kennen en draagt iedereen bij aan het succes van dit langlopende beschermingsinitiatief.
Advies voor eigenaars op Walcheren: landschap verbeteringen voor zomertortels en andere dieren
2025/2027
Innwoners en eigenaren van percelen op Walcheren kunnen tussen 2025 en 2027 profiteren van gratis advies en financiële steun om hun land optimaal in te richten voor de zomertortel. Een zomertortel expert bezoekt de locatie en stelt een vrijblijvend adviesrapport op met maatregelen voor meer voedsel, water en nestgelegenheid, waarbij ook praktische hulp bij de uitvoering beschikbaar is via Stichting Landschapsbeheer Zeeland.
Belangrijk is dat deze aanpassingen niet alleen de tortel helpen, maar de algehele biodiversiteit een boost geven doordat vele andere diersoorten met deze maatregelen 'meeliften'.
Het project staat open voor een breed scala aan doelgroepen, van boerderijen en campings tot particulieren met een landelijke tuin.
"Voedsel voor Zomertortels" ; Onderzoek naar de effectiviteit van op maat gemaakte voedselvelden
2021/2024
Een van de grote problemen waarmee zomertortels worden geconfronteerd, is het verlies van voermogelijkheden in hun broedgebieden. Vooral wanneer de uitgeputte tortels terugkeren uit Afrika, worden ze geconfronteerd met een tekort aan zaden. Hierdoor kunnen ze niet zo snel herstellen van hun reis en conditie opbouwen - iets dat moet gebeuren voordat ze kunnen beginnen met broeden.
Onderzoek in Zeeland (2019/2020) toonde aan dat zomertortels sterk afhankelijk zijn van zaad dat zowel eerder als later in het broedseizoen beschikbaar wordt gesteld door menselijke activiteiten, such as spilled or stored seed (May/June), or unharvested seed or stubble (August/September). Waarschijnlijk is dit een gevolg van een tekort aan wild zaad. Het liet ook zien dat zomertortels geen gebruik lijken te maken van de bestaande akkerranden in de buurt.
Het creëren van een geschikte foerageerhabitat, dat het hele jaar door zaad levert, kan zomertortels enorm ten goede komen. Het zou het voedseltekort in mei overbruggen en vermoeide zomertortels helpen sneller de broedconditie te bereiken.
Dit onderzoek zal de effectiviteit testen van op maat gemaakte voedselvelden voor zomertortels. Als dit lukt, kunnen deze maatregelen hopelijk opgenomen worden in het reguliere agrarisch natuurbeheer in Nederland en landelijk worden uitgerold om zomertortels te helpen in alle gebieden waar nog restpopulaties aanwezig zijn.
Dit onderzoek testte of het creëren en onderhouden van op maat gemaakte zaadrijke velden binnen het landbouwlandschap een haalbare optie was om de voedselmogelijkheden van Zomertortels te vergroten. Daarnaast werd onderzocht hoe deze velden werden gebruikt door Zomertortels en werden alternatieve voederlocaties onderzocht die werden gebruikt door gezenderde Zomertortels die in het gebied broedden.
Voor meer informatie over dit onderzoek, klik op de onderstaande link.
"Reis vol Hindernissen”: De trekroute van een verdwijnende soort
2020/2021
Twee belangrijke fatoren die de afname van zomertortels veroorzaken zijn het verlies van een goede leefomgeving in hun overwinteringsgebied, en het vangen van en jagen op de duiven (legaal en illegaal). Als we meer leren over wanneer en hoe onze zomertortels naar Afrika trekken en daar overwinteren kunnen we kennis opdoen die kan leiden tot internationale verandering voor de soort. Volgen ze dezelfde route als Duitse en Engelse zomertortels? Stel je voor dat we erachter zouden komen dat het voor hen nodig is om een tussenstop te maken in Malta, Spanje of Marokko, waar jagen op de duiven nog steeds legaal is in die tijd van het jaar. Stel je voor dat we ontdekken dat hun favoriete overwinteringsgebied bedreigd wordt. Als we internationale en politieke kwesties kunnen benaderen met harde gegevens maakt dat de zaak van ze zomertortels sterker dan het zonder deze gegevens zou zijn.
Terwijl studies naar trekroutes in diverse landen in West-Europa al waren uitgevoerd, was dit toen nog niet in Nederland gedaan. Het 'Reis vol Hindernissen'-project maakte gebruik van satelliettechnologie om twee zomertortels vanuit Zeeland te volgen tijdens hun trektocht, waarbij zij ons live-informatie gaven over hun verblijfplaatsen.
Voor meer informatie over dit onderzoek, klik op de link hieronder.
"Zomertortels in een veranderd Landschap"
2019/2020
In 2019 was een nieuw project gestart: Zomertortels in een veranderd landschap. Van alle factoren die bijdragen aan de sterke afname van de zomertortel, is het verlies aan habitat het enige waar we in Nederland direct invloed op hebben. Daarom is het grootste doel van dit project om een gedetailleerd inzicht te krijgen in het dagelijks foerageergedrag en habitat keuze van de overgebleven broedpopulatie in Zeeland.
Dit project richt zich op het beantwoorden van enkele belangrijke onderzoeksvragen en het communiceren van de resultaten. Het zal hierbij voortbouwen opgedaan en lopend onderzoek en hiermee nuttige informatie leveren voor toekomstige beheermaatregelen ten behoeve van de zomertortel. Bovendien draagt het bij aan internationale bescherming van deze soort, doordat dit onderzoek aansluit bij verschillende doelstellingen uit het International Single Species Action Plan voor de Zomertortel.